- नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी योजना 2025
- Nanaji Deshmukh Krushi Sanjivani Yojana
- नानाजी देशमुख योजना टप्पा 0.2
- Maharashtra Krushi Yojana 2025
- शेतकरी अनुदान योजना महाराष्ट्र 2025
Nanaji Deshmukh Krushi Sanjivani Yojana,कृषी योजना महाराष्ट्र,शेतकरी योजना,अनुदान योजना,Maharashtra Agriculture SchemeMajhiSarkariYojana
महाराष्ट्र राज्यात गेल्या काही वर्षांपासून हवामानातील अनियमितता, अवर्षण, अतिवृष्टी व शेतीमालाच्या नुकसानामुळे शेतकरी वर्ग संकटात सापडला आहे. या पार्श्वभूमीवर जागतिक बँकेच्या सहकार्याने महाराष्ट्र शासनाने “नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी योजना (Climate Resilient Agriculture Project)” सुरू केली आहे.
या योजनेच्या पहिल्या टप्प्यानंतर आता शासनाने टप्पा 0.2 (Phase 0.2) सुरू केला असून यामध्ये अधिक जिल्ह्यांना आणि गावांना समाविष्ट करण्यात आले आहे. ही योजना राज्यातील शेतीला हवामान बदलास अनुकूल बनविण्याच्या दिशेने महत्त्वाचे पाऊल आहे.
विभाग: कृषी, पशुसंवर्धन, दुग्धविकास व मत्स्यविकास विभाग, मंत्रालय, मुंबई
Nanaji Deshmukh Krushi Sanjivani Yojana योजनेचे संक्षिप्त स्वरूप
| घटक | माहिती |
|---|---|
| योजनेचे नाव | नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी योजना टप्पा 0.2 |
| योजना प्रकार | राज्य शासन + जागतिक बँक सहकार्य योजना |
| सुरु करणारे विभाग | महाराष्ट्र शासन, कृषी विभाग |
| प्रमुख उद्दिष्ट | हवामान बदलास अनुकूल शेती व जलसंधारण विकास |
| लाभार्थी | महाराष्ट्रातील शेतकरी व शेतकरी गट` |
| सुरूवात वर्ष | 2025 (टप्पा 0.2) |
| अधिकृत संकेतस्थळ | https://mahapocra.gov.in/mr |
Nanaji Deshmukh Krushi Sanjivani Yojana प्रस्तावना
महाराष्ट्र शासनाने जागतिक बँक सहाय्यित नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्प (टप्पा-2) राबविण्यासाठी मंजुरी दिली आहे. हा प्रकल्प रु. 6000 कोटींचा असून, तो पुढील सहा वर्षांच्या कालावधीसाठी (2025-26 ते 2030-31) राबविण्यात येणार आहे.
हा उपक्रम शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढविणे, हवामान बदलाशी सुसंगत शेती विकसित करणे, जलसंधारण, माती सुधारणा आणि शेती व्यवस्थापन सुधारणा यावर लक्ष केंद्रित करतो.
Nanaji Deshmukh Krushi Sanjivani Yojana प्रकल्प वित्तीय तपशील
| घटक | रक्कम (USD मध्ये) | भारतीय रुपये (सुमारे) | वाटा |
|---|---|---|---|
| जागतिक बँक सहाय्य (Loan) | 490 दशलक्ष USD | ₹4200 कोटी | 70% |
| महाराष्ट्र शासनाचा वाटा | 210 दशलक्ष USD | ₹1800 कोटी | 30% |
| एकूण गुंतवणूक | 699.9278 दशलक्ष USD | ₹6000 कोटी | 100% |
ही रक्कम कृषी विभागाच्या वार्षिक नियोजित अंदाजपत्रकातून भागवली जाणार असून, जागतिक बँकेचा कर्जाचा भाग अल्प व्याजदरावर परतफेड केला जाईल.
Nanaji Deshmukh Krushi Sanjivani Yojana 0.2 योजनेची उद्दिष्टे (Objectives)
- शेतीला हवामानातील बदलांपासून सुरक्षित बनवणे.
- पाण्याचा योग्य वापर व साठवण व्यवस्था निर्माण करणे.
- मृदसंवर्धन, पिकपद्धती सुधारणा आणि शेतीतील टिकाऊपणा वाढवणे.
- शेतकऱ्यांना आधुनिक तंत्रज्ञान व सल्ला देऊन उत्पादनक्षमता वाढवणे.
- महिलांना व युवकांना शेती क्षेत्रात रोजगार संधी निर्माण करणे.
- ग्रामस्तरावर “क्लायमेट स्मार्ट विलेज” मॉडेल विकसित करणे.
Nanaji Deshmukh Krushi Sanjivani Yojana 0.2 प्रकल्प राबविण्यात येणारे जिल्हे
एकूण 21 जिल्ह्यांतील 7201 गावे या प्रकल्पासाठी निवडण्यात आली आहेत —
- अकोला
- अमरावती
- बुलढाणा
- छत्रपती संभाजीनगर
- बीड
- हिंगोली
- जळगाव
- जालना
- लातूर
- नांदेड
- परभणी
- नाशिक
- नागपूर
- वर्धा
- वाशिम
- यवतमाळ
- भंडारा
- गोंदिया
- चंद्रपूर
- गडचिरोली आणि
- नंदुरबार.
Nanaji Deshmukh Krushi Sanjivani Yojana 0.2 योजनेची उद्दिष्टे
🧩 प्रकल्पाचे प्रमुख उद्दिष्टे
- शेतकऱ्यांना हवामान बदलाशी सुसंगत शेती तंत्रज्ञान उपलब्ध करून देणे
- माती आणि पाण्याचे संवर्धन व शाश्वत शेती व्यवस्थापन
- शेतकरी गट, एफपीओ आणि स्वयंसहाय्यता समूहांना बळकटी देणे
- भू-जल व्यवस्थापन आणि सिंचन सुधारणा
- महिला, अनुसूचित जाती-जमाती, दिव्यांग व लघु शेतकऱ्यांना प्राधान्य
- पाण्याचा योग्य वापर व साठवण व्यवस्था निर्माण करणे.
- मृदसंवर्धन, पिकपद्धती सुधारणा आणि शेतीतील टिकाऊपणा वाढवणे.
- शेतकऱ्यांना आधुनिक तंत्रज्ञान व सल्ला देऊन उत्पादनक्षमता वाढवणे.
- महिलांना व युवकांना शेती क्षेत्रात रोजगार संधी निर्माण करणे.
- ग्रामस्तरावर “क्लायमेट स्मार्ट विलेज” मॉडेल विकसित करणे.
Nanaji Deshmukh Krushi Sanjivani Yojana 0.2 पात्रता (Eligibility Criteria)
| घटक | अट |
|---|---|
| लाभार्थी | महाराष्ट्रातील शेतकरी |
| जमीन मालकी | किमान 0.5 एकर शेती असणे आवश्यक |
| प्राधान्य | महिला शेतकरी, लघु व सीमांत शेतकरी |
| इतर अट | अर्जदाराने पूर्वी अशाच प्रकारच्या योजनेचा लाभ घेतलेला नसावा |
अनुदान व लाभ पद्धती
अनुसूचित जाती-जमाती, महिला व दिव्यांगांना विशेष प्राधान्य दिले जाईल.
प्रकल्पातील अनुदान Direct Benefit Transfer (DBT) पद्धतीने लाभार्थ्यांच्या आधार-लिंक बँक खात्यावर जमा केले जाईल.
५ हेक्टरपर्यंत जमीनधारक शेतकरी प्रकल्पातील वैयक्तिक लाभ योजनांसाठी पात्र असतील.
Nanaji Deshmukh Krushi Sanjivani Yojana 0.2 अंमलबजावणी व प्रशासन
- प्रकल्पाची अंमलबजावणी राज्य, विभाग, जिल्हा, उपविभाग आणि गाव पातळीवर केली जाणार आहे.
- एकूण 1257 पदे प्रकल्पासाठी मान्य करण्यात आली आहेत.
- प्रकल्प संचालक, नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्प यांना प्रशासकीय व वित्तीय अधिकार दिले जातील.
Nanaji Deshmukh Krushi Sanjivani Yojana 0.2 जागतिक बँक करार आणि प्रक्रिया
- भारतीय सरकार व जागतिक बँक यांच्यात Loan Agreement केला जाणार आहे.
- महाराष्ट्र शासन आणि जागतिक बँक यांच्यात Project Agreement करण्यात येईल.
- या करारांकरिता अपर मुख्य सचिव (कृषी/वित्त) यांना प्रतिनिधी म्हणून अधिकृत करण्यात आले आहे.
Nanaji Deshmukh Krushi Sanjivani Yojana 0.2 अपेक्षित परिणाम
✅ शेती उत्पादनात वाढ
✅ शेतकऱ्यांचे उत्पन्न दुप्पट करण्यास मदत
✅ जलसंधारण व पर्यावरणीय सुधारणा
✅ ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला बळकटी
✅ शाश्वत आणि हवामान सुसंगत शेतीचा प्रसार
अर्ज प्रक्रिया (Application Process)
ऑनलाइन अर्ज:
- https://mahapocra.gov.in/mr/government_resolutions या संकेतस्थळावर जा.
- “नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी योजना टप्पा 0.2” या लिंकवर क्लिक करा.
- तुमचा मोबाईल नंबर व आधार क्रमांक वापरून नोंदणी करा.
- आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करा.
- अर्ज सबमिट करून त्याची प्रिंट काढा.
ऑफलाइन अर्ज:
- जवळच्या तालुका कृषी अधिकारी कार्यालयात अर्ज सादर करता येईल.
- ग्रामपंचायत किंवा CSC केंद्रावरही सहाय्य मिळेल.
शेतकऱ्यांना मिळणारे लाभ (Benefits to Farmers)
| लाभ | तपशील |
|---|---|
| जलसंधारण अनुदान | 80% पर्यंत अनुदान |
| मृदसंवर्धन कार्य | मोफत सल्ला व मार्गदर्शन |
| सिंचन साधने | 50% ते 75% अनुदान |
| कृषी यंत्रसामग्री | ट्रॅक्टर, पंप, ड्रिपसाठी मदत |
| सौर पंप योजना | 70% पर्यंत सबसिडी |
| प्रशिक्षण कार्यक्रम | मोफत कार्यशाळा व शिबिरे |
टप्पा 0.2 चा आर्थिक आराखडा (Financial Outlay)
| घटक | अंदाजे खर्च (₹ कोटींमध्ये) |
|---|---|
| जलसंधारण प्रकल्प | 820 |
| मृदा संवर्धन | 600 |
| तंत्रज्ञान विकास | 420 |
| प्रशिक्षण व प्रचार | 160 |
| मूल्य साखळी व विपणन | 210 |
| एकूण अंदाजित खर्च | ₹2210 को |
निष्कर्ष (Conclusion)
नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी योजना टप्पा 0.2 ही महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी एक क्रांतिकारक योजना आहे. हवामानातील बदल, पाण्याची कमतरता आणि शेतीत होणारे नुकसान लक्षात घेऊन या योजनेतून शेतकऱ्यांना टिकाऊ, नफ्याची आणि आधुनिक शेती करण्याची दिशा मिळणार आहे. शासनाने ही योजना योग्य पद्धतीने राबवली, तर राज्यातील शेती पुन्हा एकदा “संपन्न महाराष्ट्र” या स्वप्नाकडे वाटचाल करेल.
१) नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी योजना टप्पा 0.2 म्हणजे काय?
उत्तर:-ही महाराष्ट्र शासनाची आणि जागतिक बँकेच्या सहकार्याने राबवली जाणारी हवामान अनुकूल शेती विकास योजना आहे. टप्पा 0.2 मध्ये अधिक जिल्हे आणि गावे समाविष्ट करून प्रकल्पाचा विस्तार केला जात आहे.
२) या योजनेचा मुख्य उद्देश काय आहे?
उत्तर:- शेतीला हवामान बदलाशी जुळवून घेण्यास सक्षम करणे, पाण्याचा कार्यक्षम वापर, आणि शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढवणे हा योजनेचा प्रमुख उद्देश आहे.
३)या योजनेचा लाभ कोण घेऊ शकतो?
उत्तर:- महाराष्ट्रातील सर्व लघु, सीमांत व महिला शेतकरी या योजनेचे लाभार्थी होऊ शकतात, ज्यांच्याकडे किमान 0.5 एकर शेती आहे.
४)किती टक्के अनुदान मिळते?
उत्तर:- सिंचन, सौर पंप, जलसंधारण आणि कृषी यंत्रसामग्रीसाठी 50% ते 80% पर्यंत अनुदान दिले जाते.
५)योजनेअंतर्गत कोणते जिल्हे समाविष्ट आहेत?
उत्तर:- अकोला, अमरावती, बुलढाणा, छत्रपती संभाजीनगर, बीड, हिंगोली, जळगाव, जालना, लातूर, नांदेड, परभणी, नाशिक, नागपूर, वर्धा, वाशिम, यवतमाळ, भंडारा, गोंदिया, चंद्रपूर, गडचिरोली आणि नंदुरबार.
2 thoughts on “नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी योजना टप्पा 0.2 महाराष्ट्र 2025 – पूर्ण माहिती |Nanaji Deshmukh Krushi Sanjivani Yojana”